GÖNLE DAİR

Şu dünya pazarında insanın alacağı en değerli meta' gönül almaktır. Daralan, sıkıntı içinde olan bir insan için Hızır olup yetişmekten daha güzel ne olabilir ki? Dertlilere derman, çaresizlere çare olmak ne büyük bir iştir. Maalesef bugün bu gönül işini biraz aksatıyoruz. Dünya işlerine o kadar çok dalmışız ki, eskilerin üzerine titrediği gönlün insanoğlu için ne kadar önemli olduğunu unutuvermişiz. Kırılmış bir gönlü almaktan daha güzel bir haslet olmadığını gönül aldıktan sonra göreceğiz. Şairin dediği gibi: Kendinin kâşâne-i âmâlini yapmış olur Bir yıkılmış hâne-i kalbi o kim tamir eder Âtıf Efendi Gönül almak bizim inancımızın da bir gereğidir. Dinimiz sevgi ve hoşgörü dinidir. Gönül kırmak, insanların kusurlarını araştırmak Müslüman'a yakışmaz. Bu yüzden şairin dediğine katılmamak mümkün değildir: Bin hac ederse bulmaya kes ol sevâbı kim Vaktinde çâresizden ede def'-i ıztırâb Lâedrî Bir kez gönül yıktın ise bu kıldığın namaz değil Yetmiş iki millet elin yüzün yumaz değil Yunus Emre Bu dünya gelip geçici. Burada kimse sonsuz kalmayacağına göre, o zaman bu dünya pazarında iyi alışveriş yapmak gerekli. Bunun için işe en kestirme yoldan başlamalı ve kırılmış gönülleri tamire çalışmalıyız. Kâbe Hz. İbrahim'im yaptırdığı bir mabettir. Gönül de Allah'ın nazar ettiği yerdir. O zaman gönül manevi bir Kâbe'dir: Kâbe bünyâd-ı Halîl-i Âzer'est Dil nazargâh-ı Celîl-i Ekber'est Lâedrî (Kabe Hz. İbrahim’in yaptırdığı binadır. Gönül ise Allah’ın nazar ettiği yerdir.) Gönül Kâbe gibi mukaddes bir yer olunca, gönlün kıymetini bilinmezsek yazık olmaz mı? Atalarımız bu hususu gayet iyi takdir etmiş, insanlığın, hayatın, Hakk'ın ve hakikatin yolunun oradan geçtiğini görmüş, bu heyecanı ta içlerinde yaşamış, nerede bir kırık gönül varsa tamire koşmuş, Allah'ı ve Peygamber'i kırarım korkusuyla gönülleri kırmaktan, incitmekten o denli sakınmıştır. Gönül Çalab'ın tahtı Çalap gönüle baktı Kim gönül yıkar ise İki cihan bedbahtı Yunus Emre Atalarımızın bu davranışı bizim için bir mirastır. Bizde bu mirasa sahip çıkmalıyız. Gönül hazinesini hak sahibi olan herkese gereği gibi dağıtmalıyız. Bir bahçeye giremezsen Durup seyran eyleme Bir gönülü yapamazsan Yıkıp viran eyleme Yunus Emre Her geceyi Kadir, her gördüğünü Hızır bil düsturuyla aklın, medeniyetin ve insanlığın istediği, birbirimize karşı saygı ve sevgi göstermeyi, en şerefli ve en güzel yaratılışta oluşumuzun mazhariyetini, gönüllerin esrarını göstermeliyiz. Hor görme derviş fakiri hor deyip kılma nazar Kalbinin köşesinde rahmet-i Rahman gezer Lâedrî Dest-i Kudretle yapılmış sun'-ı Mevlâdır gönül Secdegâh-ı Kibriyâdır yıkma kalbin kimsenin Lâedrî Gönül almak çok zordur; ama kırmak çok kolaydır ve tamiri de çok güçtür. Bir şişe gibi veya cam parçası gibi çabucak kırılıverir. Eskiler gönlü aynaya benzetmişler. Ayna kırılınca parçalarını tekrar birleştirmeye kalktığımızda kırık izleri gitmez. Gönülde bir kez kırılmaya görsün. Onunda üzerinde kırıklar oluşur, her ne kadar düzeltmeye kalkışsak da. Kopunca bir teli bağlansa da düğümlü kalır Dokunma gönlüme şart-ı mahabbet öyle değil Muhyiddin Raif Ayna nasıl tozlanıp paslanırsa, suretleri iyi göstermezse, gönlü paslanan ve kirlenen insanlar da hakikatleri göremez. Hak ve hakikat nuruyla aydınlanmayan, Hakk'ı zikirle cilalanmayan, aşk ile parlamayan gönül de zamanla masiva ile yani İlahi aşktan gayri şeylerle tozlanır, nefsanî, dünyevi arzu ve kaygılarla paslanır: Jeng-i kesretten kimin k'âyinesi bi-gerd olur Zerre-i nâçiz iken hurşîd-i âlem-gerd olur Usûlî (Gönlünü Hakkı zikirle cilalamayanın gönül aynası paslanır. O küçük pas bütün gönlü kaplar, gönül güneşini söndürür.) Kısacası şu kısacak hayatımızda gönül testisini iyi şeylerle doldurmak gerekli. Gönlü Allah'ın nazargahı bilmeli, orayı kirletmekten uzak durmalı, günahları oraya yaklaştırmamalıyız. Allah'ın evini her zaman temiz tutmalıyız. Başkalarını kırmamak, onlara sevgi ve saygı göstermek, herkesin hakkına ve hukukuna riayet etmek, bizim de hürmet görmemize, hakkımızın şahsiyetimizin gözetilmesine sebep olacaktır. Gönül ki nûr-ı mahabbetle oldu mâlâmâl Hayâl ü zulmet-i gayr edemez onu mesken İbrahim Hakkı Dar-ı dünya deli gönlüm gibi viran olsa Ne cihan olsa ne can olsa ne hicran olsa Şeyhülislam Yahya